radykalizacja.pl

14 czerwca 2017

Prewencja i przeciwdziałanie (PVE & CVE) radykalizacji i ekstremizmowi.

Skuteczne działania de-radykalizacyjne opierać się muszą na kilku podstawowych działaniach. Aby można mówić o trwałym efekcie konieczna jest współpraca międzynarodowa, podejście wieloagencyjne i wielosektorowe, pogłębiona edukacja oraz skorzystanie z już wypracowanych dobrych praktyk, np. tzw. strategii Exit.

 

 

Współpraca międzynarodowa (Radicalisation Awareness Network)

 

Świetnym przykładem na międzynarodową współpracę w dziedzinie powstrzymywania radykalizacji jest Radicalisation Awareness Network (RAN). Została ona ustanowiona przez Komisję Europejską w 2011 r. To ogólnounijna międzynarodowa sieć parasolowa łącząca praktyków pierwszej linii, np. nauczycieli, pracowników socjalnych, funkcjonariuszów policji społecznej – z lokalnymi aktorami w całej Europie, którzy pracują z osobami narażonymi na radykalizację oraz tymi już zradykalizowanymi. Celem tej sieci jest zapobieganie, zwalczanie radykalizacji i agresywnego ekstremizmu we wszystkich jego postaciach oraz pomoc w procesie reintegracji dawnych ekstremistów. W ramach RAN utworzono różne grupy robocze, w których uczestnicy wymieniają się doświadczeniami, wiedzą i praktykami w różnych obszarach kluczowych dla przeciwdziałaniu radykalizacji. Uczestnikami są organizacje pozarządowe, przedstawiciele różnych społeczności, think tanki, środowiska akademickie, organy ścigania, przedstawiciele rządów i firmy konsultingowe. W 2015 r. utworzono RAN Centre of Excellence (CoE), które wspiera i koordynuje RAN. Działa ono jako hub dla sieciowania się, rozwijania współpracy i upowszechnianie wiedzy specjalistycznej.

 

 

Podejście wieloagencyjne (multi-agency approach)

 

Szybkie i wielowymiarowe reagowanie na wybuchające lokalne kryzysy połączone z ogólnopolskimi programami badawczo- -edukacyjnymi oraz sprawną komunikacją między podmiotami i instytucjami zarówno publicznymi, jak i tymi o niepaństwowym charakterze jest kluczowe dla zapobieganiu radykalizacji. Dlatego badacze i praktycy sugerują jako rozwiązanie podejście wieloagencyjne. Koncentruje się ono na tworzeniu infrastruktury przeciwdziałającej agresywnemu ekstremizmowi (CVE). Ten skoordynowany wysiłek określany jest jako „multiagencyjny” i obejmuje działania ze strony różnych sektorów życia publicznego i prywatnego, zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym.

 

Współpraca ekspertów i praktyków, dzielenie się informacjami i skoordynowanie działań pozwala na: wczesną identyfikację zagrożonych osób; ocenę charakteru i zakresu podatności na ryzyko; opracowanie odpowiedniego pakietu interwencji i wsparcia w celu ochrony zagrożonych jednostek.

 

 

Dobre praktyki

 

RAN Centre of Excellence (CoE) dokonało przeglądu szeregu praktyk i wybrało siedem kluczowych zakresów działania:

 

- Szkolenie dla praktyków pierwszego kontaktu: podnoszenie świadomości osób pracujących na pierwszej linii z osobami lub grupami zagrożonymi radykalizacją; 


 

- Strategie wyjścia (EXIT): programy de-radykalizacji mające na celu reintegrację brutalnych ekstremistów i programy wycofywania się, aby odwieść ich od przemocy; 


 

- Zaangażowanie wspólnot i wzmacnianie społeczności narażonych na radykalizację oraz ustanowienie relacji opartej na zaufaniu z władzami; 


 

- Wychowanie młodzieży: edukacja młodzieży o prawach obywatelskich, politycznych, różnorodności kulturowej i wartościach demokratycznych, religijnej i etnicznej tolerancji, w myśleniu bez uprzedzeń, wiedzy o ekstremizmie oraz o historycznych konsekwencjach przemocy na tle etnicznym i politycznym; 


 

- Wsparcie dla rodzin osób podatnych na radykalizację i zradykalizowanych;

- Dostarczanie alternatywnych narracji dla ekstremistycznej propagandy i światopoglądów w trybie online lub offline; 


 

- Struktury wielowymiarowe: infrastruktura instytucjonalna zapewniająca osobom zagrożonym wsparcie wielu agencji na wczesnym etapie. 


 

 

Strategia „EXIT”

 


Zradykalizowana jednostka jest często zarówno ofiarą, np. procesów społecznych, wpływu innych, trudnych warunków materialnych lub rodzinnych, jak i sprawcą, np. przemocy, nawoływania do niej, wykroczeń i przestępstw. Dlatego na szczególną uwagę zasługują działania, które można zbiorczo nazwać „exitowymi”. To wieloinstytucjonalne, wielopodmiotowe i wielowątkowe działanie społeczne skierowane do ludzi i grup objętych procesem radykalizacji. Ma ono na celu umożliwienie takim jednostkom lub ich grupom zakończenie działalności ekstremistycznej i zapewnić im pomoc w tym procesie, tak by w ostatecznym rozrachunku mogły one wrócić do życia zgodnie z normami wyznawanym przez większość społeczeństwa. 


 

Typowa strategia EXIT zapewnia indywidualne wsparcie dla osób, które chcą porzucić środowisko neonazistowskie. Często oferuje się im spotkania i zapewnia kontakt z osobą (w razie potrzeby dostępną 24 godziny na dobę) i asystuje w kontaktach z instytucjami i agendami rządowymi. Pracownicy współpracują z wynajmującymi mieszkania, policją, służbami socjalnymi, a także oferują wsparcie rodzinom i bliskim. Działania są dostosowywane do indywidualnej sytuacji, ale zazwyczaj koncentrują się na budowaniu nowej tożsamości danej osoby już poza 
zradykalizowanym środowiskiem. Mogą one przybrać charakter zarówno szkoleń psychologicznych i treningu pracy z uzależnieniami, jak i też bardzo bezpośrednich zajęć praktycznych, takich jak usuwanie tatuaży, kontakt z różnymi organami władz itp. Długość pracy zwykle trwa od kilku miesięcy do kilku lat. Podobne działania można podjąć również wobec osób, które pragną opuścić gangi i sieci przestępcze. Niektórzy z tych, którzy zostawili za sobą zradykalizowane środowiska dzięki programom EXIT, bazując na własnych doświadczeniach i głębokim zrozumieniu tego procesu, dziś sami pracują pomagając innym w tej drodze.

 

 

 

Jacek Purski

 

* Powyższy tekst jest fragmentem opracowania pt. "Radykalizacja" przygotowanego przez Jacka Purskiego i Instytut Bezpieczeństwa Społecznego dla Centrum Analiz Międzynarodowego Instytutu Społeczeństwa Obywatelskiego (www.camiso.org.pl) w 2019 r.

 

  POWRÓT

Inne artykuły:

14 czerwca 2017
Zamiast „zarządzać strachem”, należy zastanowić się jak obniżać jego poziom, by skutecznie przeciwdziałać polaryzacji, ksenofobii i radykalizacji. Na całym świecie istnieją dobre praktyki jak przerwać proces radykalizacji – od edukacji
14 czerwca 2017
Skuteczne działania de-radykalizacyjne opierać się muszą na kilku podstawowych działaniach. Aby można mówić o trwałym efekcie konieczna jest współpraca międzynarodowa, podejście wieloagencyjne i wielosektorowe, pogłębiona edukacja oraz skorzystanie z już
14 czerwca 2017
Każdy człowiek powinien czuć się bezpieczny i żyć wolny od strachu. Jednak w dzisiejszym świecie rośnie poczucie niepewności i zagrożenia. Często prowadzi ono do polaryzacji opinii i uruchamia niebezpieczny proces

© 2019 Instytut Bezpieczeństwa Społecznego 

www.radykalizacja.pl